Hoofdmenu

Hoe rouwt een kind bij een scheiding? (deel 1: rouwtaken)

De scheiding van je ouders is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen voor een kind. Kinderen hechten zich: aan hun ouders, broertjes en zusjes, opa’s en oma’s, knuffels, huisdieren, vaste gewoonten en vertrouwde plekjes, en steeds weer nieuwe mensen in hun leven. En daarbij gaat alles op de schop.

Als er vertrouwen en duidelijkheid is, ontstaat er hechting. En omgekeerd geeft hechting vertrouwen en duidelijkheid. Het afsnijden van deze hechting geeft een gevoel van verlies. Bij echtscheiding gaat het om verlies van een vaste thuisbasis en de bekende gezinssituatie. En daarbij verliezen kinderen vaak ook tijdelijk hun vertrouwen in mensen, hun ouders, in het idee dat relaties succesvol kunnen zijn. Verlies gaat met rouwen gepaard. Rouwen geeft de gelegenheid om het verlies om te zetten in acceptatie van een nieuwe situatie.

Mother and teenage daughterBegeleiding op hun pad
Verlies en rouwen zijn deel van het leven van onze kinderen. En deel van hun pad. We kunnen het niet voor ze oplossen, maar is het wel zaak voor ons als ouders om onze kinderen daar zo goed mogelijk in te begeleiden. Hoe?
Erkennen, herkennen, verkennen en weer verbinden.

Rouwtaken
Om kinderen te kunnen helpen is het belangrijk te begrijpen hoe kinderen rouwen. Hoe ervaren ze de echtscheiding? Om van verlies naar gewenning van de nieuwe situatie te komen, zal een kind een aantal rouwtaken doorlopen: psychologische taken die kris-kras-door-elkaar plaatsvinden in zijn hoofd. Elke taak bevat een eigen thema, waar je als ouder je kind goed bij kunt bijstaan. Ik zeg bijstaan en niet helpen… want een kind heeft zijn eigen pad te lopen. Dit maakt hem sterk in het vinden van manieren om met verlies om te gaan op latere leeftijd. De rouwtaken op een rijtje:

A)  Besef
De realiteit van het verlies onder ogen zien.
Bijvoorbeeld: “Papa en mama zijn niet meer bij elkaar. Papa/mama woont ergens anders. Ik moet ver weg van mijn vriendjes gaan wonen. Ik zie de hond nog maar soms. We gaan niet meer op vakantie.”
–> Hoe kun je als ouder je kind bijstaan met ERKENNEN:
–  Duidelijkheid geven
–  Consequent blijven

B)  Gevoelens
Het doet pijn!
Bijvoorbeeld: “Ik ben boos, verdrietig, en onzeker. Ik weet niet hoe de toekomst eruit gaat zien. Ik voel me schuldig, ligt het aan mij? Gevoel van afwijzing, als papa echt van me hield, was hij niet weggegaan. Wie moet ik nou trouw blijven, papa of mama?”
–> Hoe kun je als ouder je kind bijstaan met HERKENNEN:
–  
Geduld en de tijd nemen
–  Beschikbaar zijn
–  Ruimte geven voor het uiten van emoties en niet wegpoetsen
–  Gelegenheid geven om gevoelens en behoeften onder de emotie te herkennen

C)  Herinneringen
Begrijpen dat het nu het anders is.
Bijvoorbeeld: “Ik leer leven met het feit dat ik papa alleen in het weekend zie. Ik begrijp dat het anders is voor mij en voor iedereen uit het gezin. Ik ga afscheid nemen op mijn oude school als ik verhuis. Ik schrijf een afscheidsbrief. Ik mag nu bij papa dingen wel, die ik bij mama niet mag.”
–>  Hoe kun je als ouder je kind bijstaan met VERKENNEN:
–  Inventariseren welke dingen hij mist
–  De dingen die hij heeft ‘verloren’ een plekje geven (dagelijks contact met de andere ouder, de thuisbasis, huisdier)
–  Afscheid nemen door middel van een ritueel dat bij jouw kind past
–  Troost bieden

D)  Zingeving
De draad weer oppakken
Bijvoorbeeld: “Ik ga op zoek naar nieuwe vriendjes in de straat en op school. Ik vraag om een konijn bij mama. Ik wil een sportclub bij papa voor in het weekend. Samen gaan we mijn nieuwe kamer verven.”
–> Hoe kun je als ouder je kind bijstaan met VERBINDEN:
–  Mogelijkheden verkennen om het ‘nieuwe leven’ van jouw kind in te richten
–  Luisteren naar wat hij nodig heeft om zich vertrouwd te maken met de nieuwe gewoonten
–  Duidelijkheid geven in wat jouw kind zelf mag en kan doen hierin.

Neem de tijd
De rouwtaken vullen de ruimte in het hoofd van jouw kind. Wat kan betekenen dat er minder ruimte is voor de normale ontwikkeling van een kind. Hierdoor kan de normale ontwikkeling tijdelijk vertragen of zelfs een terugval laten zien. Een kind kan weer gaan duimen, nagelbijten, bedplassen, of meer tijd nodig hebben voor begrijpend lezen op school. Gun je kind de tijd en de ruimte om deze ingrijpende gebeurtenis te verwerken.

Hoe doe jij dat nou?
Het is een flink proces, dat geduld en liefde vergt van jou als ouder.
Ik ben wel benieuwd: hoe sta jij je kind bij in dit proces? Laat je reactie achter onder dit blog.

En denk je, jeetje, hoe doe ik dat in godsnaam?!
Kijk dan eens in mijn gratis ebook “7 stappen naar open en ontspannen contact”, waar ik handvaten geef hoe je je kind kunt bijstaan bij het rouwen.

Wil je liever in de praktijk ervaren hoe je dit kunt doen met je kind?
Dan ben je van harte welkom bij mijn HELDENactiviteiten – voor je kind, of voor jou en je kind samen:

Zie de website van My Tree House voor meer info, data en mijn gratis ebook download.

Graag tot ziens!
Groet Kim

2 Responses to Hoe rouwt een kind bij een scheiding? (deel 1: rouwtaken)

  1. anoniem 22 oktober 2015 at 16:47 #

    Ik zelf -ik ben de vader- heb de kinderen zien gaan van groningen (waar we woonden) naar brabant – weer naar groningen voor 3 jaar en nu weer terug naar brabant.. en ik kan me voornamelijk vinden in het bedplassen verhaal en hetgeen wat niet genoemd wordt..

    Mijn kinderen vinden het vreselijk weer terug naar mama terug te moeten gaan, maar geven een vakantie van twee weken bij papa een “yes, we hebben het gehaald” predicaat..

    Bij papa mag dit niet, bij mama wel (inconsequentie) alhoewel wij (voordat er kinderen waren) goede afspraken waren gemaakt waren deze niet meer van toepassing toen de kinderen er kwamen. Ik hou nog steeds vast aan die oude vastgestelde waardan, maar ik ben enkel de ouder die “eens in de 14 dagen” beschikbaar is.
    Ik bekommer me dan ook niet meer over wel of niet goed eten, want bij papa zijn ze zo weinig, dan mag een feestje…

    Er zijn heel veel vaders in nederland die berooft zijn van hun vaderschap door de achterhaalde wetgeving in Nederland; we kunnen niets, we mogen niets en tenzij de moeder komt de overlijden hebben we ook niets in te brengen.

    • Kim Oostveen 22 oktober 2015 at 20:26 #

      Dank voor je reactie! Wow dat zal niet makkelijk zijn, voor niemand van jullie, zoveel heen en weer gereis. Eigenlijk een rouwproces voor jullie allen, waar jullie allemaal afscheid van moesten nemen. Zo ook jij?
      Je zegt dat je je herkent in het bedplassen en ‘hetgeen wat niet genoemd wordt..’ Wat zou ik er nog bij moeten noemen? Ik hoor het graag.
      En ja, de gescheiden vaders in deze wereld hebben het niet altijd even makkelijk, dat besef ik. Wat mooi dat je er bent voor je kinderen. Dat ze weten dat ze kunnen rekenen op hun vader, ook al is het maar 1x in de 2 weken. Dat jij consequent de oude vastgestelde waarden naleeft, en dat je ook doet wat je hart je ingeeft. Duidelijkheid over welke regels bij jou gelden, is eigenlijk al genoeg. Kinderen zijn flexibel en willen duidelijkheid. Dat het verschillend is bij papa en bij mama, dat is nou eenmaal een feit.
      Is het mogelijk om vaker contact te hebben in die 2 weken, bijv. via skype of even bellen? Dit doe ik tegenwoordig met mijn zoon en dat geeft veel meer ‘verbinding’ door de week heen.
      Veel sterkte en liefde gewenst, geniet van elkaar op de momenten dat het kan.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.