Hoofdmenu

De rechten van je kind bij co-ouderschap

KindererziehungTegenstrijdige belangen van jou en je kind komen regelmatig voor. Dat is niet leuk, maar je kunt samen leren hoe daarmee om te gaan. Als de situatie op scherp staat, is de uitdaging groter om er samen uit te komen. Wie trekt er dan aan het langste eind?

In mijn vorige blog vertelde ik hoe je zowel jouw stem als de stem van jouw kind mee kan laten tellen voor een evenwichtig besluit, met respect voor alle betrokken belangen. Maar soms kom je er niet uit met elkaar. En is er teveel spanning en onzekerheid in je leven, waardoor je geen ruimte meer voelt om het belang van de ander te kunnen ervaren. En telt onbewust alleen je eigen belang. Ik noem dit ‘vanuit krapte’ denken en handelen.

Krapte
Dan kun je als ouder en kind zelfs tegenover elkaar komen te staan. Pijnlijk maar waar. En kun je als volwassene door dat gevoel van krapte, ‘macht’ uitoefenen en zorgen dat het gaat zoals jij wilt. Ik ben ervan overtuigd dat je dit diep in je hart niet wilt. Maar dat het je soms gewoon niet anders lukt te doen. Of te zien en te voelen.

Objectief
In deze blog geef ik je handvatten die deze krapte wat ruimer kunnen maken. Deze keer niet met tools of tips, maar met objectieve zaken. Wetten en regelingen. Want ook je kind heeft rechten, zeker ook in tijden van scheiding. Ik heb gemerkt dat ouders deze vaak niet goed kennen. En soms daardoor voorbij gaan aan het belang van hun kind.

Kindbehartiger
Naast de sociaal-emotionele ondersteuning van kinderen, ben ik juridisch onderlegd als Kindbehartiger. En kan ik vanuit logodie rol ook meekijken hoe de stem van jouw kind tot zijn recht komt in jullie dagelijkse praktijk van co-ouderschap.

Behoeften en rechten
Hierbij gaat het om wensen en behoeften, maar ook om de rechten van je kind. In deze blog maak ik je bewust van deze rechten. Zodat jij kunt kijken waar je – vanuit deze wettelijke kaders – weer ruimte kunt scheppen voor je kind, en daardoor ook voor jezelf. Want soms is de uitkomst dan niet leuk, maar geeft de duidelijkheid erover lucht.

Uitgangspunt
Ik doe dit met een reden. Mijn visie op ouderschap is:

  • Dat je je kind zoveel mogelijk faciliteert in zijn levensfasen, zodat hij zich zo goed mogelijk kan ontwikkelen. Dat er vervelende dingen op zijn pad komen, is soms niet te vermijden. Maar ik vind dat je als ouder de verantwoordelijkheid hebt om je kind hier zo goed mogelijk in te begeleiden. Zodat hij zijn eigen ‘pad kan lopen’ en zo kan leren hoe hij omgaat met lastige dingen.
  • Dat de levensfase van je kind leidend is voor de beslissingen die je voor en met hem neemt. Wat past bij zijn ontwikkeling en zijn dagelijkse leven? Denk aan verplichtingen (school), zijn sociale netwerk (vrienden en familie), waar ‘beweegt’ hij zich in zijn vrije tijd (sport, clubs, uitgaan, vader-moeder). Welke woon-vorm en frequentie is daar het meest ondersteunend aan? En hoe is dit ook haalbaar voor jou en de andere ouder. Zodat je er zoveel mogelijk kunt zijn voor jezelf, en voor je kind.
  • Dat hierin ‘jouw belang’ als ouder naast het belang van je kind staat. Goed voor jezelf zorgen is essentieel. En daarnaast goed kijken wat je kind nodig heeft. Bij elke beslissing jezelf afvragen: ‘Doe ik dit voor hem, of doe ik dit voor mezelf?’ En dan een bewuste keuze maken.

Rechten van je kind
Als je merkt dat je het moeilijk vindt om dit binnen te laten komen, dan nodig ik je uit om eens kennis te nemen van een aantal wettelijke regelingen. Ik heb ze hier samengevat. Waar heeft jouw kind recht op:

  • Faciliteren om zichzelf te helpen
    De Jeugdwet 2015 geeft het belang aan dat jeugdigen regie blijven houden over hun leven, en dat ze samen met hun eigen omgeving naar eigen oplossingen mogen zoeken. Gebruik makend van de eigen kracht van jeugdigen, ouders en hun sociale netwerk.
  • Recht op omgang met beide ouders en familie
    Het Recht op Omgang geeft aan dat kinderen recht hebben op contact met beide (wel en niet gezaghebbende) ouders, en degenen die ‘in nauwe persoonlijke betrekking met hem staan’ (=’family life’). Ook al woont het kind bij jou, hij of zij heeft het recht om je partner te zien. Sterker nog, er is zelfs een verplichting tot omgang met het kind. De rechter kan op verzoek een regeling over dit omgangsrecht vaststellen.
  • Recht op duidelijkheid over zijn zorg en opvoeding
    De Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding stelt een verplicht Ouderschapsplan (bij echtscheiding/ontbinding huwelijk en geregistreerd partnerschap) met duidelijke afspraken over de opvoeding en verzorging van jullie kind. Een onderdeel van het plan is het opstellen van een omgangsregeling, waarbij je kind en zijn leefpatroon betrokken moet worden.
  • Gehoord worden in zijn wensen
    Kinderen van diverse leeftijden hebben verschillende rechten in het meepraten over zaken die hen rechtstreeks raken, zoals een ouderschapsplan en een omgangsregeling.

    1. Kinderen tot 16 jaar zijn geen formele rechtspartij, maar moeten wel gehoord worden. Dit heet de informele rechtsingang.
      • Het Hoorrecht biedt kinderen vanaf 12 jaar de gelegenheid om hun mening kenbaar te maken aan de kinderrechter, via een brief of telefonisch contact. De rechter kan dan afwegen of, en hoe, zijn stem wordt meegenomen.
      • Een kind onder 12 jaar heeft geen wettelijk hoorrecht, maar veel kinderrechters zijn wel bereid naar ze te luisteren. Ze moeten dan zelf een briefje (laten) schrijven waarin ze aan de rechter vragen of ze hun mening mogen geven.
    2. Vanaf 16 jaar is een kind nog minderjarig maar krijgt het wel fundamentele procesrechten als hij bepaalde wensen heeft rondom bijvoorbeeld de omgang. Dit heet de formele rechtsingang. Hij kan verzoekschrift, bezwaar, of beroep indienen met toestemming van zijn wettelijke vertegenwoordiger. Een rechter zal het kind vragen op welke manier hij is betrokken bij het opstellen van het ouderschapsplan, en of hij zijn wensen heeft kunnen vertellen aan zijn ouders. Als hij dit nog niet heeft gedaan, dan zal dit een formeel verzoek van de rechter kunnen zijn om dit alsnog te doen voor de omgangsregeling in deze levensfase.
      Er kan ook een juridisch conflict spelen tussen een 16-jarige en gezaghebbende ouder, of een ouder is niet bereid om als procespartij van de minderjarige op te treden. De rechtbank wijst dan een bijzondere curator toe die de belangen van het kind in een gerechtelijke procedure behartigt.
    3. Kinderen vanaf 18 jaar zijn volwassen, en mogen vanaf dat moment zelf kiezen. Echter, mijn ervaring is dat – vanuit een diep gewortelde basis-loyaliteit aan beide ouders – het lastig blijft voor een kind om te kiezen. Hoe oud ze ook zijn. Daarom pleit ik zelfs op oudere leeftijd voor onderlinge afstemming en overleg voor een ‘door allen gedragen besluit’. Want kiezen is een heel spannend onderwerp… en ga ik in een volgend blog dieper in op het onderscheid tussen betrekken en kiezen.
  • Recht op herziening omgang bij gewijzigde omstandigheden
    Een wijziging in de omgangsregeling kan worden aangevraagd als:
    1. Leefomstandigheden en daardoor wensen van een kind zo zijn veranderd dat huidige omgang niet praktisch is,
    2. Het vaststellen van de vorige omgangsregeling is gebeurd op basis van onjuiste of onvolledige gegevens,
    3. Kinderen op een leeftijd komen dat zij formeel gehoord moeten worden over de omgang en andere onderwerpen die hen direct raken.
  • Recht op hulp
    De ‘ouderschapsbelofte’ houdt in dat ouders met gezag de plicht en het recht hebben om een minderjarig kind te verzorgen en op te voeden. Hierbij gaat het ook om de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en het bevorderen van de ontwikkeling en de persoonlijkheid van het kind. Dus (informele en professionele) hulp en steun aan een kind, als hij dat nodig heeft.

Dit zijn in het kort een aantal formele rechten van een kind. Ik vertel je deze juridische kennis omdat het jou en je kind kaders geeft. Wat zijn jullie rechten en plichten. Dit is misschien niet altijd leuk, en zal soms niet uitpakken op de manier die je wenste, het geeft wel duidelijkheid in een periode waarin er al genoeg onzeker is. Volgende blog schrijf ik deze rechten aan kinderen zelf. Zodat zij ook weten wat er wel en niet kan bij echtscheiding.

Ik ben benieuwd. Heb jij een dilemma waar jij en je kind niet zo goed uit komen?
Laat het hieronder de blog weten.
Als dank voor je openheid krijg jij van mij persoonlijk advies hierover via een skypesessie van 20 minuten.

Als Kindbehartiger (www.kindbehartiger.nl) ben ik juridisch onderlegd om kinderen een stem te geven in ook deze kant van het verhaal. Op deze manier kan jullie helpen om een gedragen besluit te nemen. Neem gerust contact met me op als je meer toelichting wilt. In mijn volgende blog vertel ik wat ik als Kindbehartiger precies kan betekenen.

Wil jij uitwisselen met mij en andere gescheiden ouders over deze of andere dilemma’s rondom opvoeding bij scheiding of co-ouderschap?

Wees dan welkom bij de koffietafel inspiratiesessie voor gescheiden ouders: HELDENverhalen.
De eerstvolgende is op dinsdag 5 juli a.s. van 20.00-21.30u. Geef je HIER op.
Meer informatie vind je HIER.

Meld je aan! Jullie zijn van harte welkom.

Groet van Kim

PS Vind jij het belangrijk dat meer mensen deze informatie ontvangen?
Deel gerust dit bericht.

6 Responses to De rechten van je kind bij co-ouderschap

  1. Waak advocaat 28 november 2016 at 16:32 #

    Mooi artikel, alles is hier overzichtelijk en duidelijk uitgelegt, dank.

    Gr.
    Bjorn

    • Kim Oostveen 29 november 2016 at 10:49 #

      Dankjewel Bjorn, fijn dat je er wat aan hebt! Althans, jij wist dit vast al… maar wellicht prettig voor je klanten om het zo uitgelegd te krijgen. Laat het ze gerust lezen! En ook de blog voor kinderen: ‘Wat jij mag bij de scheiding’. Veel succes met je werk!

  2. Kristel 18 december 2017 at 18:21 #

    Hai,

    Hoe serieus wordt een kind van 3,5 gehoord? Onze zoon spreekt in volzinnen en trekt de 50/50 co-ouderschapregeling erg slecht. Ik ben biologische moeder. We hebben beiden gezag. Duurt nu al een jaar. Ex staat niet open voor gesprek. Is van mening dat ze hier recht op heeft. Zoon geeft aan wel naar niet-biologische moeder toe te willen, maar niet zo lang. Zo lang het voor hem overzichtelijk is, vindt hij het ok. Heeft veel verdriet. Ik ook.

    • Kim Oostveen 20 december 2017 at 16:10 #

      Beste Kristel, vervelend als je het gevoel hebt dat jij of je kind(eren) niet worden gehoord. Heel mooi hoe je kunt zien wat voor je zoon belangrijk is: overzicht. Soms, als we de situatie en andere mensen niet kunnen veranderen, kunnen we wel onszelf en onze kinderen helpen op hun pad door te kijken wat ze nodig hebben. En wat je zelf nodig hebt. Dat noem je hier. Dat is steeds de vragen die ik ouders (en soms ook kinderen) stel, om zo goed mogelijk met de situatie om te leren gaan:
      Waar gaat het echt om, wat is er belangrijk dat je zo raakt?
      Wat heb je nodig?
      Wat kun je daar zelf van regelen, en wat moet je bij de ander halen.
      Hopelijk helpen deze vragen een beetje voor meer kracht bij jullie als het niet anders kan dan je hoopte.
      Alle goeds, lieve groet van Kim

  3. Kristel 3 april 2018 at 22:46 #

    Ik ben wel benieuwd of een co-ouderschapsregeling te wijzigen is wanneer een kind van die leeftijd al meer dan een jaar aangeeft niet zo lang naar de ene ouder te willen en kampt met heimwee. Hij geeft heel duidelijk aan de heimwee niet naar de andere ouder te hebben. Ondertussen heeft hij lichamelijke klachten gekregen en lukt het zindelijk worden niet. Het heeft vooral met de duur van het verblijf te maken. Wanneer ik om welke reden dan ook langs moet dan wil hij altijd met me mee. Dat staat ex niet toe. Hoe verdrietig hij ook is. Ex staat niet open voor gesprek om de lengte van verblijf te doorbreken. Is er iets wat ik kan doen?

    • Kim Oostveen 10 april 2018 at 12:12 #

      Beste Kristel, een regeling is altijd te wijzigen als beide ouders akkoord gaan. Dit kun je als ouders onderling met elkaar regelen, of als dat niet lukt met een mediator of zelfs advocaat (maar fijner is het zoveel mogelijk zonder ‘druk’ naar elkaar toe te regelen). Als jij dit zou willen, en de ander niet, dan zou je kunnen kijken of je met een Kindbehartiger kunt spreken. Die praat/speelt met het kind om uit te vinden wat belangrijk is voor je kind en waarom hij iets wel of niet wil. De Kindbehartiger is onpartijdig en vnl woordvoerder voor jullie kind. Op http://www.kindbehartiger.nl staat een lijst die je bij jou in de buurt eens hiervoor kunt benaderen (ik was ooit zelf Kindbehartiger).
      Ook zou je kunnen kijken of je tijdelijk iets kunt wijzigen, ipv meteen een hele regeling open te breken. Ik kan me voorstellen dat het voor de ander spannend is omdat je niet in de toekomst kunt kijken hoe het dan gaat, en er dan vrees over ‘verliezen van tijd met je kind of rechten’ kan ontstaan.
      En een laatste vraag naar jou zelf toe, is, kun je eens kijken wat er bij jou gebeurt richting je kind. Een kind is namelijk zo’n spiegel van zijn ouder – en helemaal zijn moeder als hij nog jong is – dat gedrag of emoties die van buiten zichtbaar zijn bij je kind, vaak uitingen zijn van wat je als ouder van binnen voelt maar niet altijd helemaal mag/wil/durft te voelen of vertellen. Als je daar meer zicht op krijgt en ook ruimte voor jezelf om dit te mogen voelen en uiten, komt er meer rust als jou als ouder. En zal je kind vaak als vanzelf meer ontspannen.
      Dus als voorbeeld: vind jij het ook spannend dat je kind heimwee heeft in het andere huis? Heb jij er moeite mee dat je kind niet bij jou is? Zit er in jou onverwerkt verdriet of boosheid richting de andere ouder dat er niet altijd uit komt, of juist wel zodat je kind dit ook letterlijk hoort?
      Om dit soort dingen gaat het. Ik nodig je uit om hier eens naar te kijken. Met nieuwsgierigheid.
      Of eens te kijken naar deze lijst ‘In hoeverre belast jij je kind’ bij mijn blog: https://mytreehouse.nl/belast-je-kind-met-jouw-probleem/.
      Want weet je, de ander kun je niet veranderen. Wel wijzen op wat niet goed gaat en op verantwoordelijkheden.
      Maar alleen met jezelf kun je aan de slag om te kijken hoe je zo goed mogelijk er doorheen kunt komen, voor jezelf en zodat je er zo goed mogelijk kunt zijn voor je kind. Heel veel liefde en succes gewenst!

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.